• by:
  • September 20th, 2017
  • Category: Sultanpur

Bloemen van Spongewood


Sinds een paar dagen is de Sunderban mijn tijdelijk “homeland”.

Het uitgestrekt deltagebied van de Ganges in de Golf van Bengalen telt 102 eilanden en wordt bewoond door meer dan 8 miljoen mensen. De Sunderban is een van de meest achtergestelde gebieden in India. Het klimaat is vaak genadeloos.

Zomerse temperaturen die oplopen tot 40° en meer, een vochtigheidsgraad van 90% plus en een regenseizoen dat jaar na jaar duizenden mensen dakloos maakt en hun huizen, hutten en woonplaatsen herleidt tot puinhopen. Steeds opnieuw herbeginnen, opnieuw bouwen, wanhopig vechten tegen het noodlot dat schijnbaar gemakkelijk wordt aanvaard. Ik weet niet of “berusting” het juiste woord is, maar merkwaardig voor mij is de manier waarop Indiërs hun levenslot aanvaarden, ondergaan. 

Met miljoenen leven ze in mensonwaardige omstandigheden. In de stad: op de straten, in de slums en in vervallen gebouwen. Langs de wegen onder gescheurde zeilen, houten en metalen platen. In de dorpen: in half ingezakte hutten van leem, hout en stro. Omstandigheden, het begrip wonen onwaardig. Toch merk ik zelden of nooit verbittering, opstandigheid. Heeft het te maken met de Hindoe – religie, met hun geloof in een wedergeboorte en hun hoop op een beter leven. Is het een gelatenheid omwille van “het lukt ons toch niet, er zal niets veranderen”. Door de eeuwen heen blijft het beeld en de realiteit van India gekoppeld aan een vernederende, mensonterende armoede. Elke keer opnieuw maakt het mij niet alleen sprakeloos, maar ook opstandig. Inwendig althans, want telkens ik probeer te begrijpen of in discussie ga, word ik bij wijze van spreken teruggefloten of probeert men mij plat te slaan met een reeks argumenten die mij meestal niet kunnen overtuigen. Zo is het, zo is India nu eenmaal. Verandering is niet mogelijk. Hoe onverbiddelijk en snel mijn levensjaren ook oplopen, “niet mogelijk” is - in deze omstandigheden - voor mij nog steeds onaanvaardbaar. Het kan toch anders, het moet anders ! Het kan toch niet dat meer dan een derde van de wereldbevolking constant en uitzichtloos in mensonwaardige, ziekmakende en onaanvaardbare omstandigheden moet leven, overleven. Misschien moet ik mij, ook na al die jaren, de Indische levenswijze wat meer eigen maken en proberen te aanvaarden. Echte verandering realiseren zal mij wellicht ook deze keer niet lukken. “Blijven proberen” zal ik in elk geval, stap voor stap, gesteund door de mensen in de Sunderban, door de mensen van SSDC - Sunderban Social Development Centre, de Indische partner van PAZ in dit gebied.

Bij SSDC kom ik opnieuw thuis, een maand lang ondergedompeld in de realiteit van het Indische dorpsleven. “Idyllisch” lijkt een automatisch toe te voegen adjectief, maar dat is het helemaal niet, integendeel. Een eerste keer in 24 Parganas South doet je onmiddellijk vergeten dat je zo net het chaotische Kolkata hebt verlaten.  Palm - en bananenbomen wuiven je toe, groen in alle schakeringen verwelkomt je, bloemen en fruit staan en hangen uitnodigend voor het grijpen.
Een paar kilometer buiten Kolkata lijkt het leven te veranderen, wordt het opnieuw leefbaar, wordt gezond ademen weer mogelijk. Ook al wordt wat nog niet zichtbaar is confronterend, hiervan moet je in elk geval genieten. Zonder twijfel, de natuur oogt mooi.

Met die andere, niet onmiddellijk zichtbare realiteit word ik snel geconfronteerd. Eenmaal bij SSDC in Sultanpur trekken we dag na dag naar dorpen en eilanden. Twee studenten verpleegkunde uit Leuven gaan mee op pad. Zij blijven voor 6 maanden, een laatste internationale stage vooraleer ze hun einddiploma in ontvangst kunnen nemen.  

Nilamberpur, een dorp met 240 gezinnen, bij benadering een 1000 - tal inwoners, komt eerst aan de beurt. Transport en communicatie behoren tot de grootste problemen van dit moeilijk toegankelijk gebied. Wegen, veelal moeilijk berijdbaar. Vervoermiddelen, van fietsen tot jeeps met alle variaties daar tussen: fiets- en motor-van, fiets- en motorriksja of autobus. Onvermijdelijk moeten ook vele stukken te voet worden afgelegd. Stappend denk ik aan oudere mensen, hoogzwangere vrouwen, iemand met een gebroken arm of been, gekwetst of zwaar ziek. Voor hen dezelfde transportmiddelen. Voor een ambulance zijn de meeste dorpen onbereikbaar.
   
Sulman, de verantwoordelijke voor de MAC – Multipurpose Activity Centre - begeleidt ons naar het dorp. Gebruikmakend van een fiets-van en motorriksja en na een korte wandeling, arriveren we na een uur in Nilamberpur. We worden verwelkomt door Sungita, maatschappelijk werkster van SSDC, hartelijk en enthousiast. Ze brengt ons naar het Multipurpose Activity Centre van het dorp, een van de 20 in deze regio. “Centre” is een groot woord. We zitten in de open overdekte voorplaats van een van de betere woningen in het dorp. De familie Halda stelt deze ruimte elke voormiddag van maandag tot vrijdag ter beschikking als klaslokaal voor outdrop children.

“Outdrop children”  een vreemd woord voor de vele kinderen die omwille  van het gebrek aan middelen noodgedwongen de school verlaten hebben. De kostprijs van één schooljaar, zonder de boeken, bedraagt hier 240 Rs of iets meer dan 3 €. Voor velen te veel, want voeding komt op de eerste plaats, medicatie volgt. Door gebrek aan geld moeten kinderen meewerken. Vele kinderen kwamen al in aanraking met child traffic, child labour of prostitutie. In het Mac krijgen zij een nieuwe kans, een praktische voorbereiding op de school of de professionele training. Elk jaar zorgt PAZ voor een bijdrage van 5.000 € voor de bookbank van het child parliament. Boeken worden gratis uitgeleend om meer kinderen de kans te geven naar school te gaan.

De informatie die ik aansluitend krijg is hallucinant. In India zouden meer dan 18 miljoen kinderen of ongeveer 1,5 % van de totale bevolking worden vermist. Bij de plaatselijke politie zijn er 1098 vermiste kinderen opgegeven. Daarom heeft het MAC ook een awarness-programme voor ouders en kinderen en wordt er intensief samengewerkt met de politie. 

Ook wij volgen de les, gaan in gesprek met de kinderen en sluiten samen af met een paar liedjes en een dans. 

Sungita neemt ons mee op home visit zodat we de kans krijgen van heel nabij kennis te maken met de dagelijkse gang van zaken. Huisarbeid en familieateliers zijn alom aanwezig in de vele dorpen van de Sunderban. Het ganse gezin versiert sari’s, rolt bidi’s - een populaire Indische sigaret - maakt stoeltjes en borstels of kunstbloemen. De familie waar wij te gast zijn, maakt kunstbloemen gesneden uit spongewood, een zeer buigzame en flexibele houtsoort waaruit niet alleen bloemen worden gesneden, maar ook hele kunstwerkjes gemaakt. Wie het niet kent of voor een eerste keer ziet, denk onmiddellijk aan ivoren beeldjes. Zeer handig en snel wordt de tak in fijne laagjes hout gesneden, opgerold, samengebonden en kunstig ingesneden. Verschillende soorten bloemen, al dan niet gekleurd, zijn het resultaat. Zij worden onder meer verkocht in Kolkata op een van de grootste handicraft - markten ter wereld.

Mooi, kunstig, verleidelijk … de keerzijde is minder “rooskleurig”. Op 3 dagen maken ze 1000 bloemen en ontvangen hiervoor 100 Rs, 33 Rs of 0,47 € per dag en dat voor het werk van een drietal mensen.  De bloemen worden verkocht aan een middleman die alles komt ophalen. Hij verkoopt de bloemen voor het 10 -   voudige op de markt in Kolkata. Huisarbeid en familieateliers worden uitgebuit door niets ontziende handelaars, vaak echte maffiabenden, die hele dorpen in hun macht houden. “Bounded labour”, nog dagelijkse realiteit in India.

We worden nog gastvrij ontvangen bij de familie Halda. Supna zorgt voor thee, de buren voor enkele koekjes. De hete thee wordt geschonken in de mooiste kopjes van het dorp. In een mum van tijd staat het halve dorp nieuwsgierig rondom ons, kinderen en vrouwen vooraan, mannen kijken toe van op afstand. We maken kennis, luisteren, vragen, antwoorden. Hun gastvrijheid is onbeperkt, ze geven wat ze hebben, er wordt veel gelachen. Samen genieten we van dit heerlijke moment. Ook zij … waarom hebben deze vreemde, blanke mensen aandacht voor ons ?


We gaan terug naar SSDC zoals we gekomen zijn of toch niet helemaal ? 
Dergelijke ontmoetingen beklijven, veranderen een mens … hopelijk ten goede !
PAZ - Partners Zonder Grenzen
PAZ staat voor Partners Zonder Grenzen en heeft tot doel bij te dragen tot een meer rechtvaardige en solidaire wereld.

Contact


Nieuwsbrief


Blijf je graag op de hoogte van de activiteiten van PAZ?
Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.